{"id":264,"date":"2014-06-18T09:14:19","date_gmt":"2014-06-18T09:14:19","guid":{"rendered":"https:\/\/patrioti.al\/?p=264"},"modified":"2014-06-18T09:14:19","modified_gmt":"2014-06-18T09:14:19","slug":"the-seventh-seal-1957","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patrioti.al\/en\/the-seventh-seal-1957\/","title":{"rendered":"The Seventh Seal (1957)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">nga Anisa Vrenozi<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Regjizor:<\/strong><em> Ingmar Bergman<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Aktor\u00ebt:<\/strong><em> Bengt Ekerot, Gunnar Bjornstrand, Max von Sydow<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Skenari:<\/strong><em> Ingmar Bergman<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Disa prej filmave m\u00eb t\u00eb mir\u00eb jan\u00eb specimen\u00eb te zhanreve t\u00eb mir\u00ebnjohura, por &#8220;The Seventh Seal&#8221; e Ingmar Bergman nuk \u00ebsht\u00eb aspak i till\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nuk ka patur pak filma t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, si t\u00eb Dreyer dhe francezit Cocteau, t\u00eb cil\u00ebt i jan\u00eb referuar periudhave kohore m\u00eb t\u00eb larg\u00ebta t\u00eb zhvillimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb kuptim dhe simbolik\u00eb p\u00ebr v\u00ebzhgimet e tyre mbi jet\u00ebn dhe vdekjen.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00ebse k\u00ebrkojm\u00eb pak mbi historin\u00eb e kinematografis\u00eb, leht\u00ebsisht mund t\u00eb gjejm\u00eb nj\u00eb apo dy pasardh\u00ebs t\u00eb stilit t\u00eb Ingmar Bergman n\u00eb konceptim dhe realizim filmik. Megjithat\u00eb, pas t\u00ebr\u00eb krahasimeve dhe ngjashm\u00ebrive, The Seventh Seal \u00a0(Vula e Shtat\u00eb) mbetet t\u00ebr\u00ebsisht i ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00eb film sa i pazakont\u00eb aq dhe i mrekulluesh\u00ebm, i cili p\u00ebrcjell nj\u00eb eksperienc\u00eb kinematografike si asnj\u00ebher\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Thjesht\u00ebsisht mund t\u00eb p\u00ebrshkruhet si nj\u00eb version filmik i moralit mesjetar: e t\u00ebr\u00eb atmosfera e p\u00ebr\u00e7uar \u00ebsht\u00eb e veshur me nj\u00eb kostum mesjetar dhe personazhet e filmit, nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt \u00ebsht\u00eb edhe Vdekja, jan\u00eb duksh\u00ebm t\u00eb konceptuar p\u00ebr t\u00eb portretizuar lloje t\u00eb ndryshme t\u00eb njer\u00ebzimit t\u00eb thjeshtuar. Kalor\u00ebsi i Kryq\u00ebzatave Antonius Block (Max von Sydow) \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb p\u00ebrgjigjeve ideale p\u00ebr pyetjet t\u00eb cilat e kan\u00eb munduar njer\u00ebzimin p\u00ebrgjat\u00eb shekujve, q\u00eb n\u00eb fillimet e koh\u00ebrave.\u00a0 Shqytari i tij J\u00f6ns (Gunnar Bjornstrand), nuk k\u00ebrkon asnj\u00eb p\u00ebrgjigje pasi \u00ebsht\u00eb i bindur se jeta pas vdekjes nuk ka asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb ofruar: \u2018dijetar\u00eb t\u00eb transformuar n\u00eb harbut\u00eb\u2019 dhe njer\u00ebz t\u00eb thjesht\u00eb q\u00eb v\u00ebrdallisen, duke pyetur vetveten shum\u00eb dhe duke shpresuar shum\u00eb pak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nj\u00eb tjet\u00ebr element i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb film jan\u00eb\u00a0 simbolet e vdekjes. Filmi \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb Suedin\u00eb e pushtuar nga Murtaja e Zez\u00eb, nj\u00eb s\u00ebmundje q\u00eb shkaktoi vdekjen e nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebs s\u00eb popullsis\u00eb t\u00eb kontinentit Europian. Alegorit\u00eb dhe simbolet e vdekjes, shpeshher\u00eb referuar n\u00eb art si <em>Memento Mori<\/em>, \u200b\u200b jan\u00eb tep\u00ebr t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shoq\u00ebria mesjetare ishte fort e vet\u00ebdijshme mbi vdekshm\u00ebris\u00eb dhe pafuqin\u00eb mbi jet\u00ebn, ashtu si kalor\u00ebsi Antonius.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb nj\u00eb sken\u00eb t\u00eb paharrueshme p\u00ebr kinematografin\u00eb, Vdekja luan shah me Kalor\u00ebsin. Cili \u00ebsht\u00eb kuptimi i filmit n\u00eb k\u00ebt\u00eb alegori? Ndoshta kjo simbolik\u00eb paraqet p\u00ebrpjekjet e d\u00ebshp\u00ebruara t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjatur jet\u00ebn dhe shmangur vdekjen n\u00eb koh\u00ebra t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr njer\u00ebzimin: qoft\u00eb duke veshur nj\u00eb mask\u00eb mbrojt\u00ebse apo duke e transformuar mbijetes\u00ebn n\u00eb nj\u00eb loj\u00eb intelektuale t\u00eb strategjis\u00eb q\u00eb mund t\u00eb fitohet vet\u00ebm duke \u2018luajtur\u2019 si duhet.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nj\u00eb tjet\u00ebr simbol i Vdekjes n\u00eb art q\u00eb pasqyrohet ne film \u00ebsht\u00eb \u2018Danse Macabre\u2019, p\u00ebrkthyer si &#8220;Vallja e Vdekjes&#8221;, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb kuptimit t\u00eb filmit t\u00eb Bergman.\u00a0 Si\u00e7 shprehet vet\u00eb Vdekja n\u00eb film, &#8220;Askush nuk m\u00eb shp\u00ebton mua\u201d. Meq\u00eb Jeta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb loj\u00eb e vazhdueshme shahu me Vdekjen, filmi p\u00ebrfundon me \u2018Danse Macabre\u2019: t\u00eb gjith\u00eb personazhet t\u00eb bashkuar n\u00eb nj\u00eb valle t\u00eb trishtuar me Vdekjen, q\u00eb simbolizon dor\u00ebzimin e pashmangsh\u00ebm tek Vdekja.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb \u2018The Seventh Seal\u2019, kalor\u00ebsi Antonius dhe personazhet e tjer\u00eb i dor\u00ebzohen Vdekjes, t\u00eb thyer nga heshtja dhe padukshm\u00ebria e Zotit. R\u00ebnd\u00ebsia e heshtjes s\u00eb Zotit n\u00eb kuptimin dhe titullin e filmit kuptohet n\u00eb vargjet e Bibl\u00ebs t\u00eb cituar n\u00eb fillim dhe n\u00eb fund t\u00eb filmit: &#8220;Kur Ai e theu Vul\u00ebn e Shtat\u00eb, kishte heshtje n\u00eb qiell p\u00ebr rreth gjysm\u00eb ore &#8221; (Zbulesa 08:01). Dyshimi n\u00eb heshtjen e Zotit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tem\u00eb q\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet p\u00ebrs\u00ebri dhe p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb filmat e m\u00ebvonsh\u00ebm t\u00eb Ingmar Bergman, duke p\u00ebrfshir\u00eb \u201cWinter Light\u201d, \u201cThrough a Glass Darkly\u201d, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb \u201cThe Silence\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjith\u00eb\u00a0 personazhet dhe bot\u00ebkuptimet e tyre jan\u00eb figura konvencionale dhe natyrisht edhe Vdekja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj konvencioni gjithashtu. Por ata jan\u00eb figura konvencionale me nj\u00eb diferenc\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb vjen si pasoj\u00eb e p\u00ebrzgjedhjes s\u00eb aktor\u00ebve dhe loj\u00ebs aktoriale tep\u00ebr mjesht\u00ebrore: kalor\u00ebsi elegant dhe i but\u00eb dhe shqytari i tij i fuqish\u00ebm, fisnik dhe krejt\u00ebsisht i zhg\u00ebnjyer; jan\u00eb t\u00eb mahnitsh\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyrat e tyre \u00a0t\u00eb dallueshme dhe t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dallimi vjen gjithashtu, nga nj\u00eb cil\u00ebsi shum\u00eb e rrall\u00eb e v\u00ebrtet\u00ebsis\u00eb, thjesht\u00ebsis\u00eb dhe integritetit n\u00eb t\u00eb shkruarin dhe drejtimin e filmit; dhe p\u00ebr t\u00eb dyja k\u00ebto veti merita shkon p\u00ebr Bergman.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shpesh diskutohet n\u00eb lidhje me fuqin\u00eb e kinemas\u00eb mbi realizmin n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb dhe fantazin\u00eb, nga ana tjet\u00ebr. Mrekullia e filmit t\u00eb Bergman-it \u00ebsht\u00eb se n\u00eb realizmin e tij kinematografik me \u2018veshjet e stisura nga koh\u00ebra t\u00eb harruara\u2018 ai p\u00ebr\u00e7on nj\u00eb bindje e cila \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb turbulluese sesa mund t\u00eb transmetohet nga nj\u00eb dokumentar realist apo edhe nga filma t\u00eb mir\u00eb mbi jet\u00ebn ashtu si\u00e7 ne e njohim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Filozofia e Bergman percjell iden\u00eb q\u00eb Zoti \u00ebsht\u00eb i heshtur dhe i vetmi mekaniz\u00ebm p\u00ebr shp\u00ebtim \u00ebsht\u00eb dashuria e nd\u00ebrsjellt\u00eb njer\u00ebzore.\u00a0 Bergman i p\u00ebrdor filmat e tij p\u00ebr t\u00eb inkurajuar njer\u00ebzit t\u00eb zhvillojn\u00eb iden\u00eb personale p\u00ebr rolin dhe q\u00ebllimin e Zotit n\u00eb jet\u00ebt e tyre.\u00a0 Zoti nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb set strikt idesh apo praktikash fetare. Mund t\u00eb krahasohet k\u00ebtu dhe filozofia ekzistencialiste-kristiane e Gabriel Marcel. Thelbi i Zotit \u00ebsht\u00eb midis dashuris\u00eb njer\u00ebzore ashtu si ne sken\u00ebn ku kalor\u00ebsi Antonius zbulon bukurin\u00eb e ndjenj\u00ebs njer\u00ebzor\u00eb duke shijuar frytet e Natyr\u00ebs, luleshtrydhe dhe qum\u00ebsht, midis njer\u00ebzve t\u00eb thjesht\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Puna e Bergman-it \u00ebsht\u00eb e fokusuar mbi pyetjet m\u00eb jet\u00ebsore mbi ekzistenc\u00ebn. \u00cbsht\u00eb mjesht\u00ebria e tij e t\u00eb shkruarit t\u00eb fjal\u00ebve dhe p\u00ebrjet\u00ebsimit t\u00eb bot\u00ebkuptimeve me kamera, q\u00eb askund nuk lind nevoja p\u00ebr paraqitjen eksplicite t\u00eb idiom\u00ebs s\u00eb tij se Murtaja q\u00eb ka goditur Suedin\u00eb jo-reale mesjetare \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb e nj\u00ebjta gj\u00eb me manin\u00eb b\u00ebrthamore q\u00eb ka mb\u00ebrthyer Evrop\u00ebn moderne t\u00eb viteve \u201850\u2026.. nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb <em>Heshtja<\/em> vazhdon\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>nga Anisa Vrenozi Regjizor: Ingmar Bergman Aktor\u00ebt: Bengt Ekerot, Gunnar Bjornstrand, Max von Sydow Skenari: Ingmar Bergman Disa prej filmave m\u00eb t\u00eb mir\u00eb jan\u00eb specimen\u00eb te zhanreve t\u00eb mir\u00ebnjohura, por &#8220;The Seventh Seal&#8221; e Ingmar Bergman nuk \u00ebsht\u00eb aspak i till\u00eb. Nuk ka patur pak filma t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, si t\u00eb Dreyer dhe francezit Cocteau, t\u00eb&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":265,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[218],"tags":[217,224],"class_list":["post-264","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-letersianeekran","tag-filma","tag-filmologji-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/264","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=264"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/264\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}