{"id":267,"date":"2014-06-19T18:30:28","date_gmt":"2014-06-19T16:30:28","guid":{"rendered":"https:\/\/patrioti.al\/?p=267"},"modified":"2014-06-19T18:30:28","modified_gmt":"2014-06-19T16:30:28","slug":"apoteoza-e-globalizimit-dhe-epitoma-e-boterorit-brazil-2014-si-anti-teze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patrioti.al\/en\/apoteoza-e-globalizimit-dhe-epitoma-e-boterorit-brazil-2014-si-anti-teze\/","title":{"rendered":"Apoteoza e Globalizimit dhe epitoma e Bot\u00ebrorit \u201cBrazil-2014\u201d si anti-tez\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">nga Edi Sara<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jemi n\u00ebn ethet e Bot\u00ebrorit-Brazil 2014, dhe p\u00ebrve\u00e7 emocioneve q\u00eb na p\u00ebr\u00e7ohen p\u00ebrmes ekranit nga fusha e blert\u00eb, spektator\u00ebt d\u00ebgjojn\u00eb gjithashtu dhe z\u00ebrin e komentator\u00ebve q\u00eb plot zjarr e pasion i shtojn\u00eb ndeshjes nj\u00eb aureol\u00eb drith\u00ebruese.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Por megjithat\u00eb, shpesh her\u00eb v\u00ebm\u00ebndja e komentatorit kalon krahas ndeshjes, edhe n\u00eb ndonj\u00eb analiz\u00eb apo p\u00ebrshkrim t\u00eb kushteve t\u00eb funksionimit t\u00eb bot\u00ebs sot, tendencat dhe lidhjet socio-ekonomike t\u00eb rruzullit. M\u00eb konkretisht, ka nj\u00eb tendenc\u00eb p\u00ebr t\u2019u theksuar globalizmi.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mendohet dhe thuhet jo rrall\u00eb-her\u00eb \u201cse futbolli \u00ebsht\u00eb pasqyra m\u00eb e kjart\u00eb q\u00eb sh\u00ebmb\u00ebllen reflektimin e globalizmit\u201d mbi rruzullin tok\u00ebsor, dhe bot\u00ebrori gjithmon\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr porsi lokomotiv\u00eb e pandalshme e p\u00ebrforcon k\u00ebt\u00eb trend. Kjo \u00e7\u00ebshtje n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb trajtuar tep\u00ebr p\u00ebrciptazi n\u00ebp\u00ebr studiot sportive mes t\u00eb ftuarve, dhe aq m\u00eb tep\u00ebr nga komentator\u00ebt, para, pas apo gjat\u00eb ndeshjes.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00eb lejoni t\u2019ju shpalos m\u00eb posht\u00eb, n\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr p\u00ebrmbledh\u00ebse, p\u00ebrplasjen e tezave globalism vs. nacionalizm q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tem\u00eb e nxeht\u00eb debati p\u00ebr studiuesit e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb lexuesi vet\u00eb t\u00eb arsyetoj\u00eb dhe t\u00eb shpreh\u00eb opinionin e tij n\u00eb fund.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Debati fillon q\u00eb n\u00eb gjenez\u00eb, pra n\u00eb n\u00eb p\u00ebrkufizim t\u00eb termit nacionaliz\u00ebm. Studiues t\u00eb ndrysh\u00ebm si E. Gellner apo Hobsbawm, e shtrin\u00eb p\u00ebrkufizimin mbi kuptimin e shtetit modern dhe industrializimit modern, duke p\u00ebrmendur dhe \u201cnjeriun modular\u201d i cili \u00ebsht\u00eb i aft\u00eb dhe p\u00ebrkon me aft\u00ebsite e tij prodhuese dhe intelektuale br\u00ebnda nj\u00eb mjedisi i cili ndan t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gjuh\u00eb, kultur\u00eb dhe kuptime. Ky \u00ebsht\u00eb kuptimi i modernist\u00ebve p\u00ebr nacionalizmin. Debati mund t\u00eb vazhdoj\u00eb edhe m\u00eb tej n\u00ebse p\u00ebrmendim H. Bull me \u201cShoq\u00ebrin\u00eb e tij Anarkike\u201d apo Anderson me \u201cKomunitetet Imagjinare\u201d t\u00eb cilat ngren\u00eb konceptin e kombit thjesht mbi parimin e nj\u00eb ideje t\u00eb imagjinuar dhe t\u00eb p\u00ebrceptuar nga nj\u00eb grup-shoq\u00ebror njer\u00ebzish t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb mendojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb si pasoj\u00eb e politik\u00ebs q\u00eb ushtrohet nga shteti i tyre.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mund t\u00eb p\u00ebrmendim dhe H. von Trietchke-n i cili duke huazuar Hegel-in, e lidh nacionalizmin me veprimet dhe b\u00ebmat heroike n\u00eb luft\u00eb kur nj\u00eb popull merr burim p\u00ebr t\u00eb ushqyer bashkimin shpirt\u00ebror t\u00eb tij.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nga ana tjet\u00ebr, kemi teorist\u00ebt liberal\u00eb t\u00eb nacionalizmit si J.S. Mill, Mazzini apo Grotius, t\u00eb cil\u00ebt e p\u00ebrfytyronin nacionalizmin si nj\u00eb projekt demokratik t\u00eb pand\u00ebrprer\u00eb midis shteteve, dhe parashikonin deri diku se shp\u00ebrhapja e tij do t\u00eb frenonte luft\u00ebrat nd\u00ebr-shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb globalist\u00ebt theksoj\u00eb thyerjen e binomit homogjen shtet-komb (p\u00ebr t\u00eb mos futur dhe tez\u00ebn e vjet\u00ebr trinomiale shtet + komb + fe, t\u00eb M. Weber-it etj.), e p\u00ebrfshin si diversitetin ashtu edhe uniformitetin, sikurse dhe lokalitetin (rajonal) nj\u00ebsoj si dhe globalitetin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tre pika ky\u00e7e p\u00ebrforcojn\u00eb tez\u00ebn globaliste:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>Tendenca gjithmon\u00eb n\u00eb rritje t\u00eb ekonomive t\u00eb bazuara mbi informacion (financat, ndarja e tregjeve t\u00eb pun\u00ebs, ekonomit\u00eb e shkall\u00ebs etj.) dh\u00eb r\u00ebnia e r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb prodhimtaris\u00eb industriale t\u00eb bazuar n\u00eb nj\u00eb territor t\u00eb caktuar.<\/li>\n<li>Luft\u00ebrat jan\u00eb duke u b\u00ebr\u00eb gjithmon\u00eb e m\u00eb t\u00eb rralla, dhe n\u00ebse ndodhin nuk kan\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzim por mbeten m\u00eb tep\u00ebr t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruara n\u00eb nivel rajonal (kjo p\u00ebr shkak dhe t\u00eb aleancave, marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike n\u00eb mbrojtje t\u00eb siguris\u00eb dhe rendit nd\u00ebrmjet shteteve, ose n\u00ebp\u00ebrmjet organizatave nd\u00ebr-shtet\u00ebrore etj. \u2013 nj\u00eb fush\u00eb p\u00ebr specialist\u00ebt e sigursi\u00eb komb\u00ebtare dhe diplomat\u00ebve).<\/li>\n<li>Dixhitalizimi n\u00eb mas\u00eb i medias, dhe kalimi nga forma e printuar n\u00eb at\u00eb elektronike, tashm\u00eb krijon mund\u00ebsin\u00eb e kalimit t\u00eb informacionit n\u00eb koh\u00eb m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb, dhe n\u00eb larg\u00ebsi t\u00eb pap\u00ebrkufizuar.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Linja e tret\u00eb, \u00ebsht\u00eb ajo kozmopolitane, e cila kombinon humanizmin n\u00ebn shtratin e diversitetit komb\u00ebtar, etno-kulturor. Babai i k\u00ebsaj teorie \u00ebsht\u00eb padyshim I. Kant, i cili e zgjeron dhe e trajton k\u00ebt\u00eb ide n\u00eb librin e tij filozofik \u201cPaqja e P\u00ebrhershme.\u201d Ideja q\u00ebndrore e kozmopolitanizmit vendoset n\u00eb kuadrin se kontrastet \u2013shoq\u00ebrore do t\u00eb sjellin bot\u00ebn m\u00eb af\u00ebr, dhe derivojn\u00eb kuptimin politik t\u00eb saj q\u00eb e ndan nga kuptimi i saj humanist. Humanizmi thekson vlerat njer\u00ebzore, ato \u00e7\u2019ka konstituojn\u00eb diversitetin n\u00eb fund t\u00eb fundit. Nd\u00ebrsa kozmopolitanizmi, kulturalisht do t\u00eb thot\u00eb hapje ndaj k\u00ebtij diversiteti (nga ku bazohet dhe Habermas-i dhe Badie p\u00ebr konstitucionalizmin dhe formimin e identiteti t\u00eb Bashkimit Europian).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ngjit\u00ebsi q\u00eb i bashkon dhe i ndan k\u00ebto linja, \u00ebsht\u00eb kuptimi politik q\u00eb iu jepet atyre n\u00eb rangun komb\u00ebtar, si pasoj\u00eb e historis\u00eb s\u00eb kaluar e cila kurr\u00eb nuk fshihet nga kujtesa e nj\u00eb populli, sidomos kur ky i fundit ka qen\u00eb viktim\u00eb e luft\u00ebs ndaj nj\u00eb tjetri, e aq m\u00eb tep\u00ebr kur k\u00ebta jan\u00eb edhe fqinj.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tani t\u00eb kthehemi tek bot\u00ebrori. K\u00ebtu shof nj\u00eb tez\u00eb mbi anti-tez\u00eb: P\u00ebrpiqen t\u00eb p\u00ebrdorin bot\u00ebrorin si bon-sens p\u00ebr globalizimin, nd\u00ebrkoh\u00eb lind pyetja: N\u00ebse do t\u00eb unifikohej bota, s&#8217;do t\u00eb kish m\u00eb kuptim as bot\u00ebrori, pasi komb\u00ebtaret do t\u00eb shuheshin, ose do form\u00ebsohej nj\u00eb koncept i ri skuadre, ku t\u00eb gjith\u00eb luajn\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb e gjithashtu p\u00ebr asnj\u00eb n\u00eb fund t\u00eb fundit!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pra k\u00ebtu kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb apoteoz\u00eb t\u00eb globalizmit nga mediat, qoft\u00eb shqiptare apo\u00a0ato bot\u00ebrore. Nuk dua t\u00eb hyj n\u00eb analiza primoridaliste t\u00eb nacionalizmit, apo t\u00eb diskutoj tezat q\u00eb p\u00ebrmenda pak m\u00eb lart, por gjithsesi do i drejtohem lexuesit me k\u00ebt\u00eb pyetje: A nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00eb Bot\u00ebrori Brazi-2014 nj\u00eb epitom\u00eb e past\u00ebr e cila sh\u00ebrben si prove e gjall\u00eb anti-teze karshi konceptit t\u00eb globalizmit?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">11-lojtar\u00eb t\u00eb nj\u00eb komb\u00ebsie (t\u00eb pakt\u00ebn shumica d\u00ebrrmuese pasi tashm\u00eb ka edhe natyralizim t\u00eb lojtar\u00ebve t\u00eb komb\u00ebsive t\u00eb tjera, ku zakonisht ish-kolonit\u00eb kolonizojn\u00eb sot me \u201cfrym\u00eb sportive\u201d ish-kolonizator\u00ebt e djesh\u00ebm t\u00eb tyre, imperializmi duke kthyer nj\u00eb faqe t\u00eb re nd\u00ebrkoh\u00eb) ballafaqohen me 11-lojtare t\u00eb nj\u00eb komb\u00ebsie tjet\u00ebr nj\u00ebher n\u00eb 4-vjet. N\u00eb fund, k\u00ebto dy komb\u00ebsi p\u00ebrfaq\u00ebsohen n\u00ebn nj\u00eb flamur t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar me emrin e nj\u00eb shteti. Po sikur mos kishim shtete n\u00eb bot\u00eb?! Po sikur mos dallonim m\u00eb nga mbiemri apo ngjyra se filan-lojtar i p\u00ebrket filan shteti, pasi komb\u00ebsit\u00eb nuk do b\u00ebnin m\u00eb pun\u00eb n\u00eb nj\u00eb rend-t\u00eb ri global bot\u00ebror, sepse natyralizimi i lojtar\u00ebve do ket\u00eb \u201cadoptuar globin\u201d?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebr nj\u00eb gj\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn jemi t\u00eb sigurt: Bot\u00ebrori \u00ebsht\u00eb kriptoniti, anti-teza eminente e vet\u00eb Globalizimit p\u00ebr t\u00eb cilin kaq shum\u00eb p\u00ebrflitet n\u00ebp\u00ebr ekrane nga komentator\u00ebt apo analist\u00ebt sportiv\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><em>-###-<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Shqip.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":268,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[222,214],"tags":[221,216],"class_list":["post-267","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiza-2","category-artkulturesport","tag-analiza","tag-sport"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/267","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/267\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}