{"id":568,"date":"2016-02-05T10:39:44","date_gmt":"2016-02-05T10:39:44","guid":{"rendered":"https:\/\/patrioti.al\/?p=568"},"modified":"2016-02-05T10:39:44","modified_gmt":"2016-02-05T10:39:44","slug":"bisede-e-lire-ne-tavoline-made-in-albania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/patrioti.al\/en\/bisede-e-lire-ne-tavoline-made-in-albania\/","title":{"rendered":"Bised\u00eb e lir\u00eb n\u00eb tavolin\u00eb: \u201cMade in Albania?\u201d"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">nga <span style=\"color: #ff0000;\"><em>Edi Sara <\/em>\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dal sh\u00ebtitje n\u00eb Tiran\u00eb, ndeshem me njer\u00ebz, ndaloj, kuvendoj me t\u00eb njohur, m\u00eb ftojn\u00eb t\u00eb ulem n\u00eb kafe\u2026 Natyrisht nuk kam si t\u2019jua prish pa b\u00ebr\u00eb edhe un\u00eb adetin tim si shqiptar i mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb kaluar pak koh\u00eb n\u00eb kafene. N\u00eb muhabet e sip\u00ebr, \u00e7elen tema t\u00eb ndryshme p\u00ebr diskutim.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Politika, tema me pik\u00ebn m\u00eb t\u00eb fort\u00eb gravitacionale p\u00ebr shqiptar\u00ebt. Nuk po lodhem t\u00eb p\u00ebrshkruaj gjat\u00eb: Gjithkush di gjith\u00e7ka. Askush nuk vet\u00ebmohohet aspak. Sa i zjarrt\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb shqiptar n\u00eb tavolin\u00ebn e kafes. Nj\u00eb zjarr q\u00eb buron nga goja, por shuhet kur vjen puna n\u00eb aksion, mobilizim apo sip\u00ebrmarrje. Sa i zjarrt\u00eb \u00ebsht\u00eb shpirti i anti-komformizmit t\u00eb nj\u00eb shqiptari kur buron nga goja, por ai shuhet kur vjen puna p\u00ebr aksion publik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ekonomia, tema e dyt\u00eb q\u00eb gjithkujt me deshir\u00eb ose pa, i duhet t\u00eb kaloj\u00eb n\u00eb debat e sip\u00ebr. \u00cbsht\u00eb e natyrshme pasi t\u00eb diskutosh me minuta t\u00eb t\u00ebra p\u00ebr politik\u00ebn, e t\u00eb l\u00ebsh pa prekur sfer\u00ebn ekonomike, \u00ebsht\u00eb si t\u00eb argumentosh pa fakte. Pasqyra e par\u00eb e politikave publike n\u00eb nj\u00eb demokraci me sistem kapitalist, \u00ebsht\u00eb produktiviteti ekonomik dhe prodhimtaria n\u00eb fush\u00ebn e tregut. N\u00eb diskutim e sip\u00ebr, i cili shpesh kthehet n\u00eb nj\u00eb debat t\u00eb acaruar (nuk \u00e7uditem aspak, dh\u00ebn\u00eb dhe shkenc\u00ebrisht nga biolog\u00ebt se popujt e mesdheut jan\u00eb gjaknxeht\u00eb), biseduesit fillojn\u00eb t\u00eb shpalosin shifra e %, t\u00eb marra m\u00eb s\u00eb shumti nga mediat tona t\u00eb nderuara. P\u00ebrjashto disa akademike, me t\u00eb cil\u00ebt kam k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb diskutoj, shumica e bashk\u00ebkomb\u00ebsave t\u00eb mi t\u00eb dashur, kurr\u00eb nuk p\u00ebrpiqen t\u2019u referohen institucioneve t\u00eb huaja p\u00ebr t\u00eb krahasuar t\u00eb dh\u00ebnat publike nga shteti, me ato t\u00eb dh\u00ebna shabllon n\u00ebp\u00ebr edicionet e lajmeve dhe studiove televizive.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjithsesi, p\u00ebr t\u00eb mos u zgjatur m\u00eb tep\u00ebr mbi tem\u00ebn ekonomike, gjithmon\u00eb i drejtoj nj\u00eb pyetje bashk\u00ebbiseduesit tim: \u00c7far\u00eb prodhon vendi yn\u00eb? (Ups, tani do zgjatemi&#8230;) \u2013Aty shtangen, ven\u00eb buz\u00ebn n\u00eb gaz, dhe fillojn\u00eb t\u00eb m\u00eb p\u00ebrgjigjen duke m\u00eb akuzuar p\u00ebr ironi n\u00ebse po tallem. Pasi iu demonstroj seriozitetin tim lidhur me pyetjen, ata fillojn\u00eb t\u00eb m\u00eb num\u00ebrojn\u00eb produktet bujq\u00ebsore, naft\u00ebn dhe mineralet, si dhe turizmin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebrgjigja ime vijon: t\u00eb parat kalben dhe nuk arrijn\u00eb t\u00eb mbulojn\u00eb as nevojat e br\u00ebndshme t\u00eb konsumatorit shqiptar, pale t\u00eb mund t\u00eb eksportohen. Kujtoj q\u00eb importojm\u00eb portokaj dhe moll\u00eb, e nuk po shtoj m\u00eb. P\u00ebrsa i p\u00ebrket naft\u00ebs s\u00eb vendit ton\u00eb, ka elasticitetin 0- pra \u00e7mimi nuk i ndryshon asnj\u00ebher\u00eb, sikur t\u00eb mos jet\u00eb i ndikuar fare nga \u00e7mimi global i naft\u00ebs. \u201cSindikata e Konsumatorit t\u00eb Naft\u00ebs\u201d p\u00ebrfaq\u00ebsohet nga t\u00eb deleguar shtet\u00ebror, q\u00eb nuk iu ndihet z\u00ebri asnj\u00ebher\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb vitit. Nd\u00ebrsa konsumator\u00ebt shqiptar\u00eb, blejn\u00eb makina t\u00eb reja dhe n\u00eb krye t\u00eb 5-viteve, me k\u00ebt\u00eb naft\u00eb bloz\u00eb q\u00eb iu hedhin bukurosheve t\u00eb tyre, i sh\u00ebmtojn\u00eb dhe i plakin sikur t\u00eb ken\u00eb 15- vit\u00eb t\u00eb dala nga fabrika. Duket fare qart\u00eb se qeveria k\u00ebrkon ta jap\u00eb me kon\u00e7esion \u201cAlbPetrolin\u201d, q\u00eb t\u2019i l\u00ebr\u00eb dopio x6 n\u00eb dor\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nd\u00ebrsa lidhur me mineralet q\u00eb vendi yn\u00eb disponon, as nuk dihet se \u00e7\u2019b\u00ebhet. Iu dha firm\u00ebs austriake me kon\u00e7esion, dhe as nuk ka nj\u00eb agjenci q\u00eb t\u00eb mbikqyr\u00eb minierat se \u00e7far\u00eb sasie del dhe p\u00ebr kushtet e pun\u00ebtor\u00ebve. N\u00eb fund vjen dhe sektori i turizmit: nuk ka nj\u00eb stacion autobuzash, mungojn\u00eb hartat e detajuara p\u00ebr vend\u00ebt me atraksione turistike p\u00ebr t\u00eb huajt, \u00e7mimet luhaten si t\u2019i teket pronarit (me teorin\u00eb e famshme, zhvat si e ku t\u00eb mundesh se i huaji nuk vjen m\u00eb k\u00ebtu!), e p\u00ebr t\u00eb mos folur m\u00eb tej p\u00ebr standartin e hoteleve q\u00eb shqiptar\u00ebt ofrojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb huajin, duke ruajtur \u201cstandartin europian\u201d vet\u00ebm p\u00ebrsa i p\u00ebrket \u00e7mimit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">I vetmi produkt q\u00eb m\u00eb rezulton mua se vendi yn\u00eb ka prodhur qysh me fillimin e er\u00ebs s\u00eb kapitalizmit(patriarkal-feudal), \u00ebsht\u00eb hashashi. Mir\u00ebpo edhe ky mall i vyer, n\u00ebn presionin e nd\u00ebrkomb\u00ebtareve (sidomos lobit hollandez, q\u00eb duan t\u00eb ruajn\u00eb monopolin n\u00eb BE), qeveria jon\u00eb u detyrua ta shuaj\u00eb nga faqja e dheut n\u00eb mes t\u00eb vitit 2014. Sipas vet\u00eb fakteve dhe shifrave t\u00eb nxjerra nga Ministria e Brendshme, vlera e mallit t\u00eb sekuestruar, eliminuar dhe neutralizuar arrinte n\u00eb \u20ac4,5 bilion, q\u00eb sa p\u00ebr kultur\u00ebn e bashk\u00ebbiseduesit tim t\u00eb dashur, p\u00ebrb\u00ebn 1\/3 e PBB vjetor ($12,8 bilion\/2013) t\u00eb Republik\u00ebs (popullore) s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Dhe k\u00ebsaj shifre t\u00eb tregut t\u00eb zi, i vum\u00eb zjarrin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Si p\u00ebrfundim, Shqip\u00ebria prodhon nj\u00eb m** t\u00eb madh, p**dh\u00eb dhe s**rm\u00eb q\u00eb derdhet nga masturbimi masiv mbar\u00ebkomb\u00ebtar kur na p\u00eblqen t\u00eb tregohemi \u201cmodest\u201d me madh\u00ebshtin\u00eb e kombit ton\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr, \u201ckokave\u201d q\u00eb kemi nxjerr\u00eb, si dhe padyshim kur n\u00eb stadium luan komb\u00ebtarja. Duke pasur parasysh trendin akademik n\u00eb ekonomi, ku shpesh brezat em\u00ebrtohen pas prodhimtaris\u00eb s\u00eb tyre, at\u00ebher\u00eb tonin mund ta quajm\u00eb ose brezi i M***, ose i Kafe-Llotos!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb, shtoj m\u00eb tej q\u00eb po nj\u00eb M** ka p\u00ebr t\u00eb prodhuar Shqip\u00ebria edhe 20-vitet e ardhshme, kur shoh q\u00eb brezi i ri vazhdon studimet e larta n\u00eb deg\u00ebn e kafeteris\u00eb ose basteve\/llotove. Kur femrat gdhihen me m\u00ebndjen p\u00ebr makiazhin e m\u00ebngjesit, dhe si t\u00eb investojn\u00eb sa m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb aparenc\u00ebn e tyre t\u00eb jashtme p\u00ebr t\u00eb peshkuar sa m\u00eb tep\u00ebr shikime hamshor\u00ebsh. Nd\u00ebrsa meshkujt, viktimat e p\u00ebrhershme t\u00eb bukuris\u00eb s\u00eb verb\u00ebr&#8230; shtyhen drejt materializmit deri n\u00eb palc\u00eb, duke menduar se si t\u00eb b\u00ebjn\u00eb para sa m\u00eb tep\u00ebr, nuk ka r\u00ebnd\u00ebsi se si, mjaft t\u00eb blen\u00eb nj\u00eb makin\u00eb, e t\u00eb kapin sa m\u00eb tep\u00ebr peshq n\u00eb rrjet\u00ebn e tyre mashtruese. Nuk humbas rastin t\u2019i kujtoj bashk\u00ebbiseduesit tim n\u00eb tavolin\u00eb, se ka t\u00eb rinj q\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb para, por suksesi i tyre nuk konvertohet dot n\u00eb vler\u00eb njer\u00ebzore, pasi kultura nuk blihet, ajo m\u00ebsohet.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00ebtu lind dhe tema e tret\u00eb&#8230; q\u00eb \u201cmezipritet me druajtje\u201d t\u00eb preket nga fol\u00ebsit n\u00eb tavolin\u00eb, kultura. T\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb pranojn\u00eb q\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb nuk ka kultur\u00eb, ose \u00ebsht\u00eb e vak\u00ebt. Un\u00eb p\u00ebrfundoj duke pyetur se sa koh\u00eb n\u00eb dit\u00eb kalon nj\u00eb shqiptar me nj\u00eb lib\u00ebr n\u00eb dor\u00eb. Rezultati \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb: Libri, armiku num\u00ebr 1! Normale, pasi k\u00ebtu sundon mendimi se dija nuk t\u00eb sjell t\u00eb ardhura, prandaj \u00ebsht\u00eb e padobishme. K\u00ebtu suksesi matet me pushtet, lidhje farefisnore dhe mbi t\u00eb gjitha, pasuri. Kjo e fundit e ble dhe t\u00eb par\u00ebn, e n\u00eb fund, sigurohet mir\u00ebq\u00ebnie e nj\u00eb individi n\u00eb shoq\u00ebrin ton\u00eb. Amin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tema e kat\u00ebrt, padyshim mbetet sporti. Me t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb tem\u00eb, muhabeto-barometri sh\u00ebnon pothuaj t\u00eb nj\u00ebjtat grad\u00eb nxeht\u00ebsie si tek politika. Megjithat\u00eb, larmishm\u00ebria e sharjeve fryhet edhe me motive personale, pasi n\u00eb 90% t\u00eb rasteve, bashk\u00ebbiseduesi ka humbur dhe ndonj\u00eb skedin\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Me t\u00eb prekur k\u00ebto tema, shoh or\u00ebn, kan\u00eb kaluar pothuaj 90-min. Ngre kok\u00ebn, i them bashk\u00ebbiseduesit se m\u00eb duhet t\u00eb l\u00ebviz pasi \u201cfatkeq\u00ebsisht\u201d jam me pun\u00eb, dhe nuk harroj ta falenderoj p\u00ebr diskutimin e k\u00ebndsh\u00ebm n\u00eb tavolin\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Patjet\u00ebr, p\u00ebr her\u00eb tjet\u00ebr kemi plot p\u00ebr t\u00eb folur s\u00ebrish miku im, deri at\u00ebher\u00eb, mir\u00ebmbetsh!<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">-###-<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Shqip.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":573,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[222,206],"tags":[221,205,230],"class_list":["post-568","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiza-2","category-humor","tag-analiza","tag-humor-2","tag-satire"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=568"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/568\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/patrioti.al\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}